Aannemersfederatie Nederland Bouw & Infra

Toets Zelfstandigheid — Bouw & Infra

Beoordeel per opdracht en per persoon of u met een zelfstandig ondernemer werkt of feitelijk met een werknemer. De toets volgt de negen gezichtspunten van de Hoge Raad en geeft direct een onderbouwde uitkomst voor uw dossier.

Versie 2.0Stand van recht: 17 juli 2026Herijking uiterlijk 1 januari 2027

Nog niet ingevuld 0 / 0 beoordeeld
0 — Uitgangspunt

Wat dit instrument wel en niet is

Kernregel

De beoordeling gaat over hoe er feitelijk wordt gewerkt, niet over wat er op papier staat. Een perfect ingevulde toets bij een afwijkende praktijk verslechtert uw positie — die verbetert haar niet.

Dit is het wel

  • Een gestructureerde zelftoets per opdracht, op de negen gezichtspunten van de Hoge Raad
  • Een dossierinstrument: de uitkomst bewijst dat u zorgvuldig hebt beoordeeld
  • Een instrument dat óók laat zien wanneer inhuur wél kan
  • Een momentopname

Dit is het niet

  • Een rekenmodel — er bestaat geen puntenscore waarmee u "slaagt"
  • Een vrijwaring richting Belastingdienst, UWV, pensioenfonds of rechter
  • Een advies over tarieven — AFNL doet daarover geen uitspraak (mededingingsrecht)
  • Een eenmalige handeling — herbeoordeel bij elke wezenlijke wijziging
1 — Kader

Juridisch kader, stand per 17 juli 2026

Kort samengevat: de wet is niet veranderd, de handhaving wel. Vouw open wat u nodig hebt.

Toetsingskader en rechtspraak

Kwalificatie verloopt via art. 7:610 BW en de negen gezichtspunten uit het Deliveroo-arrest (HR 24 maart 2023). In het Uber-arrest (HR 21 februari 2025) is bevestigd:

  • alle gezichtspunten worden in onderling verband gewogen — geen rangorde, geen doorslaggevend criterium;
  • ondernemerschap is een volwaardig gezichtspunt, ook het ondernemerschap buiten deze relatie;
  • dezelfde werkzaamheden kunnen bij verschillende personen tot verschillende uitkomsten leiden. Een generiek oordeel over "de zzp'ers" van een bedrijf bestaat dus niet: beoordeel per persoon, per opdracht.

Het Hof Amsterdam oordeelde op 27 januari 2026 op die basis dat de betrokken chauffeurs zelfstandig ondernemer zijn. De keerzijde blijkt uit Temper (Hof Amsterdam, 16 juni 2026): vrije vervangbaarheid weegt licht wanneer sprake is van gedeeld gezag en van inzet op kernactiviteiten.

Wetgeving — wat geldt, wat komt, wat is geschrapt
OnderwerpStatus
Wetsvoorstel Vbar — verduidelijkingsdeelGeschrapt. Kamerbrief 9 april 2026. Komt er niet.
Rechtsvermoeden werknemerschap onder € 38 per uur (peildatum 1-1-2026)Aangenomen door de Tweede Kamer op 21 april 2026; behandeling Eerste Kamer loopt. Streven: publicatie Staatsblad uiterlijk 31 augustus 2026, met onmiddellijke werking, ook voor lopende relaties. Civielrechtelijk en weerlegbaar.
ZelfstandigenwetAangekondigd als toekomstig kader, beoogd 1 januari 2028. Nog geen geldend recht.
Wtta — toelatingsstelsel uitleenmarktStelsel per 1-1-2027; in- en uitleenverbod plus handhaving per 1-1-2028. Ziet ook op het ter beschikking stellen van zzp'ers.
ModelovereenkomstenSinds 6-9-2024 beoordeelt de Belastingdienst geen nieuwe meer. Op die datum goedgekeurde exemplaren bruikbaar t/m 31-12-2029, uitsluitend voor zover feitelijk conform wordt gewerkt.
Handhaving 2026 — wat de Belastingdienst nu doet

De Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari 2025. In 2026 geldt een deels verlengde zachte landing: een onderzoek start in beginsel met een bedrijfsbezoek en er worden geen verzuimboetes opgelegd. Naheffing (in beginsel vanaf 1-1-2025) en vergrijpboetes bij opzet of grove schuld zijn wél mogelijk. Bij ernstige signalen — of wanneer een opdrachtgever géén enkel bewijs van beleid en dossiervorming kan tonen — kan direct een boekenonderzoek volgen. De handhaving groeit stapsgewijs door tot 2030. Bouw is een risicogerichte toezichtsector.

Gevolg voor dit instrument: een ingevuld en gedateerd dossier is op zichzelf een risicobeperkende maatregel — ook als de uitkomst oranje is.

Deel A

Poortvragen

Vijf vragen vooraf. Zij bepalen of de toets in Deel B überhaupt de juiste toets is — en zij wegen zwaarder dan welke losse score dan ook.

Deel B

De negen gezichtspunten

Scoor per stelling: Z wijst op zelfstandigheid, N is neutraal, D wijst op dienstbetrekking. Noteer per regel waarmee u het aantoont — een score zonder bewijsstuk is een mening. Stellingen met de aanduiding zwaar wegen dubbel in het zwaartepunt.

Deel C

Weging en uitkomst

Tel niet op. De Hoge Raad kent geen rangorde en geen puntentelling. "Zeven keer Z en twee keer D" zegt niets als die twee D's het zwaartepunt van de relatie vormen. De onderstaande uitkomst is daarom geen score maar een signalering: zij toont waar het zwaartepunt ligt en welke risicocombinaties zijn geraakt.

0 tekens · dit veld is verplicht voor een groene uitkomst
Stap 2 — Uitkomst
Nog niet te bepalen

Beantwoord Deel A en Deel B om een uitkomst te zien.

Zelfstandigheid 0 Neutraal 0 Dienstbetrekking 0 Bewijs genoteerd 0%

Stap 3 — Handelingsperspectief

UitkomstBetekenisActie
GroenZwaartepunt bij aanneming van werk; scores onderbouwd met bewijsVastleggen, dateren, archiveren. Herbeoordelen bij wijziging of na 12 maanden.
OranjeZwaartepunt onduidelijk of bewijs ontbreektHerontwerp de opdracht, niet het contract: afbakening, prijsvorming, risicoverdeling. Toets opnieuw vóór aanvang. Overweeg vooroverleg met de Belastingdienst.
RoodZwaartepunt bij arbeid onder gezagStop de inhuur in deze vorm. Kies: aanneming van werk met echte risico-overdracht, inhuur via een toegelaten uitlener (let op de Wtta-tijdlijn), of een arbeidsovereenkomst. Leg het besluit en de datum vast.

Bespreek de uitkomst met de zelfstandige en laat beiden ondertekenen. Een eenzijdig ingevulde toets is bewijsrechtelijk zwakker.

Deel D

Risico's die deze toets niet afdekt

De fiscale kwalificatie is één spoor. Bij herkwalificatie volgen zelfstandige claims uit andere hoeken, met eigen termijnen, waarvoor de zachte landing van de Belastingdienst niet geldt. Deze claims kunnen ook zien op perioden vóór 2025.

SpoorRisicoWie
Cao Bouw & Infra / Afbouw (avv)Nabetaling loon, toeslagen, vakantiegeld, uitkeringenWerkende, vakbond, cao-partijen
Bedrijfstakpensioen (verplichtstelling)Premienaheffing met terugwerkende kracht, plus rentePensioenfonds
Waadi / WttaTerbeschikkingstelling zonder toelating; boetes; per 1-1-2028 inleenverbodNederlandse Arbeidsinspectie
WKA / ketenaansprakelijkheidAansprakelijkheid in de keten voor loonheffingen; G-rekeningpositieBelastingdienst, ketenpartijen
Arbowet / V&GVerantwoordelijkheid voor iedereen op de bouwplaats, ongeacht contractvormArbeidsinspectie
CivielVordering tot arbeidsovereenkomst, loondoorbetaling, ontslagbeschermingDe werkende zelf
Deel E

Schijnoplossingen die niet werken

Zeven adviezen die in de praktijk circuleren en die uw positie niet verbeteren — of verslechteren.

Deel F

Vastlegging

Bewaartermijn: minimaal 7 jaar, als onderdeel van de loonheffingenadministratie en het projectdossier.

Bronnen
  1. HR 24 maart 2023, ECLI:NL:HR:2023:443 (Deliveroo)
  2. HR 21 februari 2025, ECLI:NL:HR:2025:319 (FNV/Uber, prejudiciële beslissing)
  3. Hof Amsterdam 27 januari 2026, ECLI:NL:GHAMS:2026:163 (Uber, eindarrest)
  4. Hof Amsterdam 16 juni 2026, ECLI:NL:GHAMS:2026:1612 (Temper)
  5. Kamerbrief "Kabinetskoers van rust en duidelijkheid onder zelfstandigen", min. SZW/Werk en Participatie, 9 april 2026, nr. 2026-0000082548
  6. Wetsvoorstel invoering rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst op basis van uurtarief, aangenomen TK 21 april 2026
  7. Belastingdienst, "Geen nieuwe modelovereenkomsten meer" (6 september 2024)
  8. Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta), Stb. 2026, 41 — gefaseerde inwerkingtreding
  9. Arbowet, wijziging per 1 juli 2026 (betrekken werkenden bij arbobeleid)

Disclaimer. Dit instrument is opgesteld naar de stand van wet- en regelgeving en jurisprudentie op 17 juli 2026. Er kunnen geen rechten aan worden ontleend. Invullen biedt geen garantie dat de Belastingdienst, de Nederlandse Arbeidsinspectie, een pensioenfonds of de rechter de samenwerking als zelfstandige dienstverlening kwalificeert. AFNL doet geen uitspraken over tarieven of tariefhoogtes. De ingevulde gegevens blijven in uw browser en worden nergens verzonden of opgeslagen.